CLAUDE SCHOMMER

Déi lescht Wochen a Méint stoung déi Lëtzebuerger Sprooch ëmmer nees am Mëttelpunkt vu verschidden Diskussiounen. Et gi Petitiounen, déi d’Lëtzebuerger Sprooch als éischt Nationalsprooch wëllen unerkennen, anerer wëllen de Géigendeel. Déi eng Leit fäerten ëm d’Bestoe vun der lëtzebuerger Sprooch, déi aner behaapten, datt nach ni esou vill Lëtzebuergesch geschwat ginn ass. D’Regierung huet duerch verschidde Mesuren, zum Beispill duerch d’Revalorisatioun vum „conseil permanent de la langue luxembourgeoise“, d’Situatioun erkannt a probéiert eis Sprooch weider ze fërderen. D’Jonk Demokraten (JDL) begréissen dës Mesuren, mee schloen elo, ulässlech vun der Debatt an der Chamber, folgend Punkte vir:

1 | MÉI LËTZEBUERGESCH AN DER SCHOUL
Mir schloe vir, datt sech déi lëtzebuergesch Schoulprogrammen, vum Fondamental bis an de Secondaire, méi mam Lëtzebuergeschen ausernee setzen, an datt en definéierte Programm virgi gëtt, besonnesch wat schrëftlech Produktiounen ugeet. Op dës Aart a Weis wëlle mir eng Valorisatioun vun der schrëftlecher Sprooch erreechen.

2 | MÉI LËTZEBUERGESCH SCHREIWEN
Mir maachen en Opruff un de Kulturminister, Xavier Bettel, an u säi Staatssekretär, Guy Arendt, fir d’Datebank vum LOD (Lëtzebuerger Online Dictionnaire) ëffentlech zougänglech ze maachen an esou de privaten Initiativen, ewéi d’Plattform „Spellchecker.lu“ dat néidegt Basismaterial zougänglech ze maachen, fir Lëtzebuergesch ze schreiwen.

3 | MÉI LËTZEBUERGESCH LÉIEREN
Staatlech Moossnamen wéi den „Congé linguistique“ sollten nach méi geferdert ginn. Mir proposéieren de Montant, deen de Staat iwwerhëlt vu 50% op 100% ze erhéijen. Fir de Patron géif sech d’Fro vu Méikäschten net méi stellen a säi Service kann domat duerch eng besser Kommunikatioun verbessert ginn. Dat gräift de Léit, déi Lëtzebuergesch léiere wellen, enner d‘Äerm.

4 | MÉI LËTZEBUERGESCH AN EUROPA
D’JDL fuerdert, datt d’Lëtzebuergesch als offiziell EU-Sprooch unerkannt gëtt. Et geet hei net drëms, legal Texter op lëtzebuergesch z’iwwersetzen oder EU-Direktiven ëmschreiwen ze loossen. Eng Unerkennung vun der Sprooch, déi nach ëmmer am meeschten hei am Land geschwat gëtt, wier net nëmmen eng Valorisatioun fir d’Sprooch selwer mee fir déi ganz lëtzebuergesch Identitéit. Donieft hätten mir nach zwee méi symbolesch Virschléi, déi zwar an onsen Aen net zur Fërderung vun der Sprooch bäidroen, mee e symbolesche Wäert hunn.

5 | MÉI LËTZEBUERGESCH AM ALLDAG
Fir eis Sprooch méi present an eisem Alldag ze gestalten, proposéiere mir d’Stroosseschëlder an aner Orientéierungsgéigestänn (Buspläng, Zuchpläng, etc.) op Lëtzebuergesch z’iwwersetzen. Fir bei dëser Moossnahm méiglechst käschtenneutral ze bleiwen, proposéiere mir, datt dës successiv an no hire reguläre Wartungspläng ersat ginn.

6 | MÉI LËTZEBUERGESCH AM NETZ
De Staat proposéiert vill an interessant Internetsäiten. Leider ass et esou, datt een dës Säiten nëmmen op franséisch, däitsch an/oder englesch kann opruffen. D’Méiglechkeet, déi vum Public am meescht besichte Säiten och op Lëtzebuergesch unzebidden, wier eng weider Mesure, d’Sprooch méi visibel ze maachen.